Het Ternaard-gasveld is een van de 175 kleine gasvelden in Nederland waarvoor NAM een vergunning heeft. Deze kleine velden spelen een grote rol in de energievoorziening van ons land. De meeste liggen in de provincies Friesland, Drenthe, Overijssel, Noord-Holland, Zuid-Holland en aan de rand van de provincie Groningen.

Kaart van Noord Friesland met daarop verschillende gasvelden
Kaart van Noord-Friesland, Oost-Ameland en Schiermonnikoog met daarop aangegeven de ligging van de Amelandse gasvelden, en de gasvelden Blija, Ternaard, Nes, Moddergat, Anjum, Lauwersoog, Metslawier, Ezumazijl en Vierhuizen

Gaswinning in Friesland 

NAM wint al zo’n 30 jaar aardgas in deze omgeving. Het Ternaard-veld is nog niet in productie. De omliggende velden wel. Sinds de jaren ‘70 zijn er in Friesland tientallen relatief kleine gasvelden in ontwikkeling gebracht. Het grootste ligt in de gemeente Tietjerksteradeel, met een volume van circa 40 miljard m3 aardgas. Regelmatig voert NAM boringen uit om een nieuw veld in ontwikkeling te brengen. Zo hebben we in de afgelopen tientallen jaren 35 boringen uitgevoerd in de gemeente Dongeradeel.

Waarom boort NAM hier naar aardgas?

Aardgas is nog steeds erg belangrijk voor Nederland, zowel voor onze huishoudens en bedrijven als voor de Nederlandse staat. NAM wint aardgas uit zo'n 175 kleine gasvelden in Nederland. Deze velden zijn vaak honderden tot duizenden malen kleiner dan het Groningen-gasveld. Alle kleine velden samen zijn goed voor zo'n 30% van ons aardgas. Daarmee leveren ze een belangrijke bijdrage aan de Nederlandse energievoorziening. Dagelijks is NAM actief om het aardgas uit deze kleine velden te produceren en nieuwe kleine velden te ontwikkelen.

Overzichtskaart van gasveld Ternaard
Uitvergroting van het gasveld Ternaard met daarin de verdeling van de blokken 1 tot en met 5

De tijdelijke boring

Voordat NAM het aardgas kan winnen, wordt een gasput geboord om te kijken of het gas in voldoende volume en met voldoende druk aanwezig is. Ook de kwaliteit moet goed zijn. Als dat alles zo blijkt te zijn, gaan we over tot de winning.

Om de gasput te boren, plaatsen we op de locatie tijdelijk een mobiele boorinstallatie. Dat duurt ongeveer vier maanden. De boorinstallatie werkt op elektriciteit van dieselgeneratoren of uit het elektriciteitsnet.

Vanaf de locatie boort NAM schuin naar een punt onder de Waddenzee, circa 5 km verder. Dit punt ligt op een diepte van ongeveer 3400 meter onder NAP. Eerst leggen we een zogenaamde boorkelder aan. Daarna heien we de stove-pipe de grond in. Dit is een stalen buis van circa tachtig meter. Vanaf hier zal de mobiele boorinstallatie het boorgat maken. Hiervoor gebruiken we een holle boorstang met een beitel die het gesteente tot gruis vermaalt. Het boorgat wordt bekleed met stalen buizen (casings). Het aanwezige gas wordt onderzocht om te bepalen of het winbaar is.

Tijdens de winningsfase stroomt het gas vanuit het gasveld naar de productielocatie. Van daaruit leggen we een nieuwe pijpleiding aan naar de productielocatie Moddergat. Het gas wordt vervolgens naar de gasbehandelingslocatie Anjum getransporteerd. Daar wordt het gas geschikt gemaakt voor transport naar de afnemer.

Als we voldoende gas aantreffen, wordt een compacte unit geplaatst om het gas te winnen. Afhankelijk van de hoeveelheid aardgas blijft zo’n unit 10 tot 20 jaar staan.

Gaswinning onder de Waddenzee

Onder de Waddenzee ligt een relatief grote hoeveelheid gas (naar schatting 200 miljard m3) in kleine gasvelden, verspreid over een groot oppervlak. Hiermee kunnen alle huishoudens van Nederland tien jaar vooruit met aardgas. Wel gaat het om een bijzonder en kwetsbaar gebied, waar strikte voorwaarden en regels worden gesteld aan de gaswinning.

Aardbevingen

In het algemeen is de kans op aardbevingen bij de kleine gasvelden laag. In de afgelopen vijftig jaar van gaswinning door NAM in Friesland zijn er in deze provincie geen voelbare bevingen veroorzaakt. Voor het Ternaard-gasveld wordt een milieueffectrapportage (MER) opgesteld. Hierin zal veel aandacht worden geschonken aan dit onderwerp. De uitkomsten worden betrokken bij de besluitvorming rond eventuele gaswinning in Ternaard.

Coördinatie van besluitvorming vanuit de Rijksoverheid

Op de besluitvorming over gaswinning bij Ternaard is de Rijkscoördinatieregeling (RCR) van toepassing. Dit betekent dat de winningslocatie en de benodigde pijpleiding worden vastgelegd in een inpassingsplan. Het inpassingsplan wordt voorbereid in één gecoördineerde procedure, samen met andere vergunningen en ontheffingen. De minister van Economische Zaken coördineert de procedure.

Planning van de werkzaamheden

  • 2016 - 2017 Rijkscoördinatieregeling inclusief vergunningen en MER
  • 2018 boring naar gasveld gedurende circa vier maanden
  • 2019 aanleg leiding naar Moddergat gedurende halfjaar
  • 2019 plaatsing compacte winningsunit en start productie
  • continu: overleg met alle betrokkenen

Waar ligt het veld precies?

Het gasveld ten noorden van Ternaard bestaat uit verschillende blokken. Met de boring zal blok 3 worden aangeboord.

Meer over Gas- en oliewinning

Aardgas+ in De Wijk

Dankzij het project Aardgas + kan NAM nog ruim 10 jaar gas winnen uit het De Wijk-gasveld.

Opruimen oliewinlocatie Berkel

In 2013 is NAM begonnen met opruimen van oliewinlocatie Berkel in Schiebroek. De werkzaamheden duren naar verwachting tot eind 2018.

Wellicht ook interessant

Bodemdaling door gaswinning

Gaswinning uit het Groningen-gasveld veroorzaakt bodemdaling. Bodemdaling kan onder andere het waterpeil beïnvloeden en aardbevingen veroorzaken.