Actueel

  • Op dit moment produceren we gas uit zes gasvelden, via twaalf locaties in de gemeente Hardenberg.
  • We hebben een winningsplan ‘Hardenberg’ in procedure bij het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
  • We willen graag een aanpassing doen aan de locatie bij Lutten. Omdat meerdere gasvelden omgeleid worden nadat we een aantal gasvelden en onze fabriek in Emmen hebben gesloten, willen we op deze locatie graag een installatie bouwen (die past binnen de al bestaande bouw op deze locatie) om het zure gas dat er nog is, zoet te maken.

Hardenberg en gaswinning

De NAM heeft al 70 jaar een vergunning om gas te winnen in de gemeente Hardenberg. Alle gasvelden zijn ‘kleine velden’. Er zijn 220 kleine velden in Nederland en één groot gasveld. Alle kleine velden vallen onder het kleineveldenbeleid van de overheid: dat komt in het kort neer op het benutten van de Nederlandse bodemschatten, ook als het wellicht minder rendabel is dan gaswinning één groot gasveld. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is het niet mogelijk om de gaswinning in kleine velden op te voeren om een verlaagde gaswinning uit het Groningen-gasveld te compenseren. Dat heeft alles te maken met de hoeveelheid gas van de velden, de productie per dag en de druk in het gesteente. Nieuwe of verlengde gaswinning komt altijd voort uit actuele plannen voor kleine velden en innovatieve technieken.
De gasvelden in Hardenberg hebben de volgende namen:

  • Coevorden
  • Hoogenweg*
  • Collendoorn*
  • Collendoornerveen
  • Hardenberg
  • Hardenberg-Oost
  • Den Velde Limburg
  • Den Velde Zechstein

*Ingesloten gasvelden

Winningsplan ‘Hardenberg’

Het winningsplan omvat de laatste vier bovengenoemde velden. Voor deze gasvelden heeft NAM eind 2017 een update ingediend bij de vergunningverlener, het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Een dergelijke update noemen we een winningsplan. Daarin staat hoeveel gas er tot nu toe geproduceerd is, hoeveel gas NAM denkt te gaan produceren in de komende jaren, op welke manieren, of er nieuwe boringen nodig zijn om dat te kunnen doen en hoe lang NAM (nu) denkt daarover te gaan doen. Het winningsplan zelf is nog niet beschikbaar. Wij wachten op het besluit van het Ministerie en het Ministerie vraagt daarvoor eerst advies aan de lokale overheden.

Proces van winningsplannen

Het wettelijke proces rondom een update van een winningsplan ziet er chronologisch als volgt uit:

  1. NAM stuurt nieuw winningsplan voor een bestaande vergunning op naar EZK.
  2. EZK vraagt haar toezichthouder SODM (Staatstoezicht op de Mijnen) om advies.
  3. SODM brengt advies uit richting EZK
  4. EZK vraagt de betreffende lokale en regionale overheden om advies.
  5. EZK bestudeert de adviezen en neemt op basis van het winningsplan en de adviezen een besluit.
  6. EZK publiceert dat besluit en opent een termijn voor bezwaar.
  7. Gedurende die termijn organiseert EZK een informatiebijeenkomst.
  8. EZK sluit de termijn en beoordeelt de bezwaren.
  9. EZK neemt een definitief besluit op het ingediende winningsplan.

Het winningsplan ‘Hardenberg’ bevindt zich op dit moment op punt 4 van dit EZK-proces.

Kans op aardbevingen is laag

Wij weten sinds 1993 dat gaswinning gepaard gaat met aardbevingen. Sinds die tijd staat dan ook in winningsplannen beschreven welke risico’s er bij welk gasveld horen. Dat risico verschilt per gasveld. Er zijn elf velden die bevingsgevoelig zijn, en er zijn 210 velden waar geen bevingen plaatsvinden. De vier velden waar nu over gesproken wordt in de media, hebben nog nooit gebeefd en hebben een erg laag risico.
In de berichten lijkt het alsof er iets nieuws is. Vanaf 1975 winnen we echter al gas uit deze velden en de risico’s bij deze gaswinning in de gemeente Hardenberg zijn niet opeens veranderd: het aardbevingsrisico is nog steeds laag voor deze velden. De kans op een voelbare beving is nog lager en de kans dat een beving schade veroorzaakt is nog lager. Desondanks blijft er een kans over en dat is waarom wij ook altijd wetenschappelijk verantwoord zullen zeggen dat ‘aardbevingen niet uitgesloten kunnen worden’. Voor de volledigheid: er zijn tot 2018 geen aardbevingen geconstateerd in Hardenberg bij deze velden.

Via diezelfde kaart kunt u kijken hoe de bodemdaling tot nu toe is geweest en wat de voorspellingen van de bodemdaling zijn. Rondom deze vier velden verwachten wij een bodemdaling van minder dan vier centimeter; dat is circa 1 millimeter per jaar. Schade aan huizen door bodemdaling is onwaarschijnlijk. Door deze geringe bodemdaling zijn de andere effecten ook minimaal; daarover vindt overigens overleg plaats tussen NAM en de betrokken overheidsinstanties zoals het waterschap.

Fracken

Soms is het nodig om de gaswinning te optimaliseren of op gang te brengen. Daarvoor gebruiken we de techniek ‘hydraulisch stimuleren’. Daarmee wordt in een bestaande put één stimulatie gedaan. Dat gebeurt met relatief weinig water (circa 300 m3), met 2% chemicaliën en met keramiekkorrels. Dit gebeurt al 50 jaar in Nederland. In Hardenberg hebben we dat in 2016 op de locatie Den Velde gedaan. Deze techniek lijkt op de methode van schaliegasfracking. NAM doet echter niet aan schaliegasfracking. De verschillen zijn wezenlijk, maar worden door veel mensen vaak nog steeds met elkaar verward: hydraulisch stimuleren heeft echter minder locaties nodig op de km2, een enkele put versus meerdere putten, een enkele stimulatie versus meerdere stimulaties per put, minder water, minder effect in de ondergrond, minder gebruikte chemicaliën.

Meer over Gas- en oliewinning

Locaties en activiteiten

De NAM is overal actief, zowel op land als op zee. Deze interactieve kaart toont waar wij aan het werk zijn.

Opruimen oliewinlocatie Berkel

In 2013 is NAM begonnen met opruimen van oliewinlocatie Berkel in Schiebroek. De werkzaamheden duren naar verwachting tot in de eerste helft van 2020.