Daarnaast hebben alle NAM-medewerkers een duidelijke instructie gekregen om voortaan na meldingen van onregelmatigheden of andere klachten onmiddellijk uit te zoeken of dit aan ons kan liggen en niet te snel te concluderen dat wij niet de oorzaak zijn. Dat is wat omwonenden van de NAM als goede buur mogen verwachten en waar men ook op mag rekenen.” Dat zegt NAM-directeur Johan Atema in zijn eerste reactie op de brief die het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) vandaag aan de NAM heeft gestuurd. SodM schreef de brief naar aanleiding van het onderzoek, uitgevoerd door de NAM, naar de lozing op het Tankenpark Delfzijl van 3 oktober 2018. Atema: ”Wij onderschrijven de beoordeling van SodM over ons rapport. We zullen de opgelegde maatregelen voor het opgegeven tijdstip uitvoeren, voor zover dat nog niet gedaan is. En we zullen gehoor geven aan de verzoeken voor nader onderzoek.

Atema vervolgt: “Als directeur van de NAM vind ik het ernstig dat een fout van ons bedrijf heeft gezorgd voor overlast, klachten en zorgen over de gezondheid bij omwonenden. Dat mag niet gebeuren. Wel ben ik opgelucht dat nu is vastgesteld dat er geen risico’s op blijvende gezondheidseffecten zijn.”

Blootstellingsonderzoek

De NAM heeft onderzoek verricht naar de mogelijke gezondheidsrisico’s als gevolg van de lozing voor (direct) omwonenden, gebruikers van gebouwen in de directe omgeving en medewerkers van de hulpdiensten. De beoordeling is gedaan op basis van een reconstructie van de (maximale) blootstelling aan dampen van het aardgascondensaat en de daarvoor geldende overheidsnormen. Het Rijksinstituut voor Milieu en Volksgezondheid (RIVM) heeft in opdracht van SodM het onderzoek beoordeeld. Het RIVM onderschrijft de conclusies uit het blootstellingsrapport van NAM grotendeels. Het blootstellingsonderzoek is, samen met het NAM-rapport over de oorzaken van de lozing en de reactie van SodM, beschikbaar op de websites van SodM (www.sodm.nl) en de NAM (zie de bijlagen onderaan dit bericht).

Maatregelen

De NAM heeft na de lozing meerdere maatregelen genomen om herhaling te voorkomen. Atema: “Nadat duidelijk was geworden dat de NAM verantwoordelijk was voor de lozing van aardgascondensaat in het Afwateringskanaal Duurswold hebben we allereerst technische maatregelen genomen, zoals het afsluiten van de verbinding met het riool. Daarmee is herhaling van de lozing in Farmsum voorgoed onmogelijk gemaakt. Het onderzoek toont echter heel duidelijk aan dat ook tekortkomingen in onze veiligheidscultuur een rol hebben gespeeld bij de lekkage. We zijn niet alert genoeg geweest en we moeten en zullen hiervan lerenom herhaling van soortgelijke serieuze incidenten waar dan ook te voorkomen”

SodM heeft een aantal aanvullende en vervangende maatregelen voorgeschreven in haar reactie op het onderzoek van de NAM. De NAM zal uitvoering gaan geven aan deze maatregelen en brengt hierover uiterlijk 1 september 2019 verslag uit aan SodM.

Cultuurverandering

Bij de nieuwe werkwijze van de NAM gaat veel aandacht uit naar de lessen die getrokken kunnen worden uit onverwachte gebeurtenissen. Zo zijn 350 NAM-medewerkers de afgelopen maanden heel diep in gegaan op de oorzaken en de omstandigheden van de lozing op het Tankenpark en de daaruit te leren lessen voor de NAM. “Van dit incident heeft de NAM geleerd dat we nieuwsgieriger moetenzijn”, zegt Atema. “Te vaak zijn we afwachtend geweest. Liever zie ik dat we bij een melding van een incident er in eerste instantie van uit gaandat de NAM de veroorzaker kan zijn, zodat we sneller acteren en eventueel ook sneller maatregelen kunnen nemen.” Atema vervolgt: “SodM concludeert terecht dat de veiligheidscultuur binnen de NAM verbetering behoeft. Wij leren van deze gebeurtenissen dat juist een reeks van relatief kleine fouten die op zich geen schade geven, samen wel vergaande effecten kan hebben. We moeten alerter worden.”

De NAM heeft daarnaast gekeken of andere NAM-locaties vergelijkbare verbindingen hebben met het riool als in Farmsum. Dit bleek in ééngeval zo te zijn, wat tot maatregelen heeft geleid.

Omgeving

De gemeente Delfzijl en het Waterschap Hunze en Aa’s hebben kritiek geuit op het gedrag van de NAM in de dagen na de lozing van aardgascondensaat. De NAM heeft hiervoor spijt betuigd. Atema: “Hoewel het altijd de intentie is geweest van de NAM om mee te helpen, begrijp ik die kritiek. Gelukkig is daarna de samenwerking sterk verbeterd, onder andere tijdens de schoonmaakwerkzaamheden. Een leerpunt voor de NAM is dat we veel intensiever in gesprek behoren te gaan met iedereen die zich in de omgeving van NAM-installaties bevindt. Daarbij willen we bewoners en overheden actief betrekken bij onze activiteiten en beter luisteren en leren van hun mening en reacties.” In een brief aan alle omwonenden geeft de NAM vandaag een toelichting op de bevindingen en aanbevelingen. In de brief biedt NAM-directeur Atema nogmaals zijn verontschuldigingen aan.

Bijlagen